Cinsel şantaj dolandırıcılığı genellikle nasıl işler?
Cinsel şantaj (İngilizcede sextortion), cinsel içerikli fotoğraf veya videolar kullanılarak yapılan şantajdır. Çoğu zaman sosyal medyada ya da başka bir uygulamada, bir yabancıdan veya ele geçirilmiş tanıdık bir hesaptan gelen samimi ya da flörtöz bir mesajla başlar. İşler hızla ilerler, sohbet çoğu zaman başka bir uygulamaya taşınır ve karşı taraf çıplak fotoğraf göndermeniz ya da görüntülü görüşmede cinsel bir şey yapmanız için baskı kurar; bu görüşmeyi de gizlice kaydeder.
Sonra ton değişir. Bir ekran görüntüsü veya video parçası gönderir, bunu herkese açık şekilde ya da tanıdıklarınıza yaymakla tehdit eder ve para veya daha fazla görüntü ister. Bazıları telefonunuzu ya da hesaplarınızı hacklediğini iddia eder; bu doğru olabilir de olmayabilir de.
Birleşik Krallık Ulusal Suç Ajansı (NCA), bu suçun genellikle çoğu yurt dışında bulunan organize suç çeteleri tarafından işlendiğini belirtiyor; NCMEC de son vakalarda maddi amaçlı cinsel şantajın en sık hedefinin ergenlik çağındaki erkekler olduğunu bildiriyor. Yine de herkes hedef olabilir ve şu uyarı işaretleri sık görülür:
- Sohbeti çok hızlı biçimde cinselliğe taşıyan yeni bir kişi
- Başka bir uygulamaya ya da görüntülü görüşmeye geçmek için baskı
- Bir modellik ajansında çalıştığını söyleyen biri
- Bir arkadaşınızın hesabından gelen ama ona hiç benzemeyen bir mesaj
- Telefonunuzun ya da hesaplarınızın hacklendiğine dair ani iddialar
Ödeme yapmak neden şantajı durdurmaz?
Ödeme yapmak en hızlı çıkış yolu gibi görünebilir ama nadiren öyledir. NCMEC, iş birliği yapmanın ya da ödeme yapmanın şantajı nadiren durdurduğunu söylüyor; NCA da ödeme yapabileceğinizi gösterdiğiniz anda failin büyük olasılıkla daha fazlasını isteyeceğini açıklıyor. Üstelik hiçbir şeyi sildiklerini doğrulamanın bir yolu yoktur.
Daha fazla görüntü göndermek ya da kamerada istediklerini yapmak da aynı şekilde işler: ellerindeki malzemeyi azaltmaz, artırır. Zaten ödeme yaptıysanız da geç değil. Ödemeyi durdurun, dekontları ve ödeme bilgilerini saklayın ve olanları bildirin; bu bilgiler soruşturmaya yardımcı olabilir.
Görüntüleri bir ücret karşılığında ortadan kaldırmayı teklif eden kişilere karşı dikkatli olun. StopNCII ve Take It Down ücretsizdir; polise ya da savcılığa suç bildirmek de hiçbir ücret gerektirmez.
Şu anda ne yapmalıyım?
Bu adımları sırayla izleyin. Çoğu yalnızca birkaç dakika sürer ve her biri bir sonrakini kolaylaştırır.
- Yanıt vermeyi bırakın. Tartışmayın, açıklama yapmayın, pazarlık etmeyin; her yanıt onlara hâlâ dinlediğinizi gösterir.
- Koydukları süre ne kadar acil görünürse görünsün ödeme yapmayın ve başka hiçbir şey göndermeyin.
- Engellemeden önce kanıtları kaydedin: sohbetin ekran görüntüleri, kullanıcı adı ve profil bağlantısı, size verdikleri IBAN, kripto cüzdan adresi gibi ödeme bilgileri ve hesaplar, tarih ve saatler.
- Sizinle iletişime geçtikleri her platformda onları engelleyin.
- Hesabı platformun güvenlik veya şikâyet özelliğiyle bildirin.
- Hesaplarınızı güvene alın: şifrelerinizi değiştirin, iki adımlı doğrulamayı açın ve mümkünse arkadaş ya da takipçi listenizi gizli yapın.
- Güvendiğiniz birine anlatın; bu yükü tek başınıza taşımayın.
Kanıtları kaydetmeden profilinizi ya da konuşmayı silmeyin; soruşturmada bunlara ihtiyaç duyulabilir, gizlilik ayarlarınızı daha sonra sıkılaştırabilirsiniz.
Cinsel şantajı platforma ve polise nasıl bildiririm?
Hesabı, iletişimin başladığı platformda ve kullandıkları diğer tüm uygulamalarda bildirin; varsa şantaj, tehdit veya mahrem görüntü seçeneğini seçin. Ardından polise ya da savcılığa başvurun. Görüntüleri isteyerek göndermiş ya da ödeme yapmış olsanız bile bunu yapabilirsiniz: şantaj ciddi bir suçtur ve siz kandırıldınız.
- Türkiye'de Emniyet Genel Müdürlüğü, siber suçlar için suçun işlendiği yerden sorumlu polis merkezine, Cumhuriyet Başsavcılığına veya Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne başvurabileceğinizi belirtiyor.
- Hemen tehlikedeyseniz ya da tehdit fiziksel güvenliğinizi de ilgilendiriyorsa 112 Acil Çağrı Merkezini arayın.
- Savcılığa dilekçeyle başvuracaksanız EGM, dilekçeyi taranmış hâlde e-postayla göndermek yerine başvuracağınız yere elden teslim etmenizi istiyor.
- Görüntüler 18 yaşından küçükken çekildiyse içeriğin bağlantılarını BTK'nın İhbar Web sitesine (ihbarweb.org.tr) de bildirebilirsiniz; çocukların cinsel istismarı bu sitedeki ihbar kategorilerinden biridir.
- Yurt dışındaysanız bulunduğunuz ülkenin polisine başvurun ve platformun kendi araçlarını kullanın; StopNCII.org, yetişkinlerin dünyanın her yerinden kullanabildiği bir araçtır.
Şantajcının kim olduğunu bilmeniz gerekmez; kaydettiğiniz kullanıcı adlarını, bağlantıları ve ödeme bilgilerini polise ya da savcılığa verin.
Görüntülerin yayılmasını nasıl durdurabilirim?
Hash tabanlı araçlar, daha hiçbir şey yayımlanmadan harekete geçmenizi sağlar. Görüntünün veya videonun dijital parmak izini kendi cihazınızda oluştururlar; katılımcı platformlar bu parmak izini eşleşen yüklemeleri fark edip gereğini yapmak için kullanır. Görüntünün kendisi hiçbir zaman yüklenmez. Ancak parmak izini oluşturmak için görüntünün veya videonun cihazınızda olması gerekir.
Görüntüler çekildiğinde 18 yaşında veya daha büyüktüyseniz, sizinle ilgili deepfake'leri de kabul eden StopNCII.org'u kullanın. Görüntülerde 18 yaşından küçükseniz, bugün kaç yaşında olursanız olun NCMEC'in Take It Down aracını kullanın. İkisi de yalnızca katılımcı platformlara ulaşır; Take It Down da şifreli özel sohbetlerde değil, herkese açık veya şifrelenmemiş site ve uygulamalarda çalışır.
Görüntüler zaten yayımlandıysa her kopyayı siteye bildirin ve Google'dan arama sonuçlarından kaldırmasını isteyin. Mahrem görüntülerin rıza olmadan paylaşılmasıyla ilgili rehberimiz bu adımları ayrıntılı olarak anlatıyor.
Türkiye'de özel hayatınızın gizliliğini ihlal eden bir içerik için doğrudan BTK'ya, kişilik haklarınızı ihlal eden içerik için de içeriği ekleyen kişiye, yer sağlayıcıya veya sulh ceza hâkimliğine başvurabilirsiniz.
18 yaşından küçüksem ne yapmalıyım?
Bu sizin başınıza geliyorsa sizin suçunuz değil. Yanlış yapan, size şantaj yapan kişidir ve pek çok genç aynı durumu yaşadı. Size yardım edecek insanlar var.
Lütfen güvendiğiniz bir yetişkine anlatın: anne babanız, size bakan biri, bir öğretmen ya da okulunuzdaki rehber öğretmen olabilir. Bu en zor adım gibi gelebilir, ama bir yetişkin bildirim yapmanıza, kanıtları saklamanıza ve platformla uğraşmanıza yardım edebilir. Mükemmel cümleler kurmanız gerekmez; bu sayfayı göstermeniz yeterli.
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ALO 183 hattını günün her saatinde ücretsiz arayabilirsiniz; hat çocuklara yönelik istismar ve şiddet ihbarlarını alır.
- Görüntülerin yayılmasını önlemek için Take It Down'u kullanabilir, yayımlanmış içeriklerin bağlantısını İhbar Web'e bildirebilir, polise ya da tehlikedeyseniz 112'ye başvurabilirsiniz.
- Nerede olursanız olun kurallar aynı: ödeme yapmayın, başka bir şey göndermeyin, yanıt vermeyi bırakın, engelleyin, kanıtları kaydedin ve bildirin.
Anne babalar ve bakım verenler: sakin kalın, dinleyin ve suçlamaktan kaçının; çocuğunuzun size gelebileceğini bilmesi gerekir ve bu rehberdeki adımlar siz yanındayken daha kolay atılır.
Zor durumdaysam ya da kendime zarar vermeyi düşünüyorsam ne yapmalıyım?
Cinsel şantaj, hiçbir çıkış yolu yokmuş gibi hissettirebilir. Oysa var: görüntüler çoğu zaman engellenebilir veya kaldırılabilir, polis ve platformlar bu tür vakalarla uğraşır ve çevrenizdeki insanlar size yardım etmek ister. Yalnız değilsiniz.
Kendinize zarar vermeyi ya da yaşamınıza son vermeyi düşünüyorsanız lütfen başka bir şey yapmadan önce yardım isteyin. 112 Acil Çağrı Merkezine günün her saatinde ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz; en yakın hastanenin acil servisine de gidebilirsiniz.
- Hemen tehlikedeyseniz: şimdi 112'yi arayın.
- Kendinizi güvende hissetmiyorsanız yalnız kalmayın; bir yakınınızdan yanınıza gelmesini isteyin ya da en yakın acil servise gidin.
- Şiddet, istismar veya baskı yaşıyorsanız ALO 183'ü 7/24 ücretsiz arayabilirsiniz.
- Bir psikolog, psikiyatrist ya da aile hekiminiz bu süreçte sizi destekleyebilir.
- Yurt dışındaysanız: bulunduğunuz ülkenin acil numarasını ya da ulusal kriz hattını arayın.
Kendinize zarar vermeyi düşünüyorsanız şimdi 112'yi arayın; desteği hak ediyorsunuz ve bununla tek başınıza yüzleşmek zorunda değilsiniz.
Gelecekte cinsel şantajdan kendimi nasıl korurum?
Hedef alınmanız sizin muhakemeniz hakkında hiçbir şey söylemez; bu dolandırıcılıklar çoğu zaman organize suç grupları tarafından yürütülür. Yine de birkaç alışkanlık, size karşı koz bulmalarını zorlaştırır.
- Sohbeti hızla cinselliğe taşıyan ya da sizi başka bir uygulamaya veya görüntülü görüşmeye yönlendiren yeni kişilere karşı temkinli olun.
- Platform izin veriyorsa arkadaş ve takipçi listelerinizi gizli tutun.
- Bir arkadaşınızın hesabı aniden mahrem görüntü isterse onunla başka bir yoldan iletişime geçip doğrulayın; hesap ele geçirilmiş olabilir.
- Yeni birine güvenmeden önce fotoğraflarının başka isimlerle başka yerlerde görünüp görünmediğini kontrol edin; örneğin tersine görsel arama yapabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ödeme yapmazsam görüntüleri gerçekten paylaşırlar mı?
Bir şantajcının ne yapacağını kimse kesin olarak bilemez; ama ödeme yapmak durmalarını ya da bir şeyi silmelerini garanti etmez ve çoğu zaman yeni taleplere yol açar. İletişimi kesmek, engellemek ve bildirmek kontrolü yeniden size verir; hash araçları da görüntülerin katılımcı platformlarda görünmesini engellemeye yardımcı olabilir.
Zaten ödeme yaptım. Yardım almak için geç mi kaldım?
Hayır. Ödemeyi durdurun, dekontları ve ödeme bilgilerini saklayın; durumu platforma ve polise bildirin, çünkü ödeme bilgileri soruşturmaya yardımcı olabilir. Banka üzerinden ödeme yaptıysanız bankanıza da hemen haber verin. Görüntüler cihazınızdaysa StopNCII'yi veya Take It Down'u hâlâ kullanabilirsiniz.
Hesabımı ya da mesajları silmeli miyim?
Kanıtları kaydetmeden önce hayır. NCMEC, şantajcıyı engellemenizi ama profilinizi veya mesajlarınızı silmemenizi öneriyor; çünkü bunlar sorumlu kişinin durdurulmasına yardımcı olabilir. Emniyet Genel Müdürlüğü de telefonunuza veya bilgisayarınıza format atmamanızı tavsiye ediyor. Ekran görüntüleri ve bağlantılar kaydedildikten sonra gizlilik ayarlarınızı sıkılaştırabilir ya da uygulamaya bir süre ara verebilirsiniz.
Görüntüler sahteyse ya da yapay zekâyla üretildiyse ne olacak?
Aynı şekilde davranın: ödeme yapmayın, iletişimi kesin, kanıtları kaydedin ve bildirin. StopNCII sizi çıplak veya yarı çıplak gösteren deepfake görüntüleri kabul eder; Google'ın kaldırma süreci de yapay zekâyla üretilmiş cinsel görüntüleri kapsar. Sahte bir görüntüyle tehdit edilmeniz de polise ya da savcılığa bildirebileceğiniz bir durumdur.
Şantajcının gerçekte kim olduğunu öğrenebilir miyim?
Bunu polise bırakın. Bu hesaplar çoğu zaman sahte ya da ele geçirilmiştir; yani içlerindeki fotoğraflar tamamen başka birine ait olabilir ve kişiyi kendiniz bulmaya çalışmak sizi onunla temas hâlinde tutar. Kaydettiğiniz kullanıcı adlarını, bağlantıları ve ödeme bilgilerini soruşturmayı yürütenlere verin.
Aileme anlatmak zorunda mıyım?
Bununla tek başınıza yüzleşmek zorunda değilsiniz; anne babanıza, size bakan birine ya da güvendiğiniz başka bir yetişkine anlatmak hızlı yardım almanın en iyi yollarından biridir. Bu şu an imkânsız geliyorsa önce ALO 183'ü arayabilir ya da okulunuzdaki rehber öğretmenle konuşabilirsiniz.
Kaynaklar ve ek yardım
Bu bağlantılar resmi veya bağımsız kaynaklara gider. FaceSonar bu kuruluşlarla bağlantılı değildir.
- Sextortion — National Center for Missing & Exploited Children ↗
- Sextortion — National Crime Agency (UK) ↗
- Stop non-consensual intimate image abuse — StopNCII.org ↗
- Sıkça Sorulan Sorular — Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ↗
- Sıkça Sorulan Sorular — BTK İnternet ↗
- Alo 183 Sosyal Destek Hattı — T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ↗